Apex dBQzero Equalizer

Apex dBQzero Equalizer


Review Meet Music:

Onlangs mocht ik een compressor testen van de Belgische constructeur Apex. Het model in kwestie komt uit de serie ‘dB’. Het leitmotiv van deze reeks is: ‘budgetvriendelijk maar zonder compromissen op het vlak van kwaliteit’. Apex heeft dus de prijs zo veel mogelijk omlaag gedrukt, maar zonder te vervallen in een cirkel van ‘kost wat kost zo goedkoop mogelijk produceren’. Sommige constructeurs doen dit wel, met als resultaat dat bij hen het woord kwaliteit niet meer is dan een vage herinnering. Hier behouden we een echt goede kwaliteit, wat we meteen ook samen zullen ontdekken bij het testen van deze prachtige grafische equalizer.

VOORSTELLING

Apex ontwikkelt en vervaardigt equalizers sinds meer dan vijftien jaar. We komen dit merk vaak tegen, zowel in de racks van grote als van kleine geluidsfirma’s. Apex heeft een sterke reputatie op het vlak van kwaliteit en betrouwbaarheid, wat natuurlijk belangrijk is wanneer je toestellen gebruikt voor professionele doeleinden. De dBQzero is een twee kanaals grafische equalizer. Elk kanaal telt dertig filterfrequenties, plus enkele extra regelaars zoals hoog doorlaatfilters, notch enz. In geluidsfirma’s zullen we dit apparaat dus terugvinden zowel bij de frontmix als bij de monitormix. Een grafische equalizer bestaat erin dat heel het frequentiegebied dat hoorbaar is voor het menselijk oor, voorgesteld wordt aan de hand van (meestal) dertig schuivertjes die elk op één vaste frequentie ingesteld zijn en telkens een derde van een octaaf bereik hebben. Het doel van dergelijke equalizers is de verstaanbaarheid te verbeteren en de kans op feedback tot een minimum te beperken.

BESCHRIJVING

Drie rackunits hoogte, een diepte van 18 cm en een gewicht van vier kilo, dit zijn de afmetingen van het beest. Twee derde van het frontpaneel wordt bezet door de schuivertjes die trouwens een behoorlijke lengte hebben (de koers is iets meer dan vijf centimeter). De afstand tussen de fadertjes onderling is wat smal voor mijn dikke vingers, maar zo is er nog wat plaats over voor de extra regelingen rechts. Deze moet je maal twee vermenigvuldigen, aangezien er twee kanalen zijn. We vinden er een volumeregelaar, een hoog doorlaatfilter, twee notch filters en twee vaste frequentieregelaars aan de boven- en onderkant van het spectrum. Je kan ook nog de drukknopjes gebruiken om elk kanaal afzonderlijk aan of af te zetten, de hoog doorlaatfilter aan of af te zetten of het werkingsgebied van de grafische equalizer aan te passen. We ronden af met de twee mooie ledmeters die tien segmenten tellen en die uiterst rechts terug te vinden zijn. Langs de achterzijde zien we de aan/uit-schakelaar met de IEC stekker, en de in- en uitgangen op verschillende formaten. Beschikbare aansluitingen zijn XLR, symmetrische jacks en zelfs knoppen die je moet vastschroeven: ‘Terminal Blocks’. Je merkt het, deze dBQzero is erg compleet. Enkel de spraak ontbreekt, al komt die onder de vorm van een handleiding die goed opgesteld is. Voor doorwinterde gebruikers zal het lezen ervan waarschijnlijk overbodig zijn. Voor de anderen loont het de moeite om hem volledig te lezen. Je zal er onder andere uit leren dat elke analoge filter ook voor een faseverschuiving zorgt, wanneer hij in werking treedt. Daarom bijvoorbeeld, moet je opletten dat je twee aanpalende schuivers niet in tegenzin ten opzichte van elkaar laat filteren. Het lijkt logisch, maar toch zie ik vaak geluidstechniekers met een grote klep die dit toch toepassen, en die denken dat ze het warm water uigevonden hebben terwijl ze vooral de klank minder goed maken (de grafische EQ in de vorm van een haarkam). Ze zouden beter leren luisteren, of de handleiding van deze Apex eens goed lezen, want hij zit vol interessante informatie. Tot slot even melden dat de bouw robuust en kwaliteitsvol is. Geen super coole look of origineel design, maar gewoon iets degelijks, robuust en goed gemaakt.

GEBRUIK

Een grafische equalizer aansluiten is niet erg moeilijk. Hem goed afstellen kan echter de algemene klankkwaliteit van je PA-systeem gevoelig verbeteren. Het beste is dat je eerst de lage frequenties regelt, en zo geleidelijk naar de hoogste gaat. Waarom? Gewoon omdat elke frequentie ook harmonischen laat mee resoneren, en wanneer je van laag naar hoog werkt, regel je de problemen bij de grondnoten, en dus tegelijk ook bij de respectievelijke harmonischen. De tweede belangrijke regel is: ‘less is more’. Mis je wat helderheid, dan is het misschien goed om in het laagmid wat weg te filteren, en krijg je zowat hetzelfde effect als wanneer je in het hoog wat bij steekt. Er is wel een voordeel: door het laagmid te dempen geef je je systeem wat meer ademruimte. Steek je bij in het hoog, dan belast je het systeem meer, verminder je de zogenaamde ‘headroom’ en nader je sneller het niveau waarop het systeem gaat oversturen. Apex raadt aan om de curve zo zacht mogelijk te maken (’t is evident, maar sommigen lijken het toch te negeren).
Voor de rest biedt het rechter deel van de equalizer enkele aangename verrassingen. Zo is er bijvoorbeeld de onafhankelijke volumeregelaar per kanaal, en de hoog doorlaatfilter (of ‘laag af’, als je dat liever hoort) die van 20 tot 250 Hz gaat met een helling van 12 dB per octaaf, met z’n on/off-knop en bijhorende led-aanduiding. Er is ook een ‘range’ knop waarmee je bepaalt of de schuivertjes een bereik van 6 dB of van 15 dB hebben. Ook erg handig zijn de twee notch filters (twee per kanaal). Ze hebben een bereik van 30 dB en zullen nuttig zijn bij het zoeken naar (en wegfilteren van) eventuele feedbackfrequenties. Tot slot de twee shelving equalizers die in het laag en het hoog werken, een beetje zoals de ‘simpele’ bass en treble regelaars op een stereoketen. Deze is erg makkelijk te regelen wanneer de balans goed is en men algemeen wat laag of wat hoog wil toevoegen of wegnemen.Minpunten? Niet echt. De on/off-schakelaars zijn wat soepel, en dus is het moeilijker om te voelen of de knop nu aan of af staat. Gelukkig is er naast elke knop een ledje dat oplicht wanneer de knop ingedrukt is. Misschien ook dat de constructeur meer ruimte mocht voorzien tussen de schuivertjes, en wat minder ruimte inpalmen met de functies die rechts staan, dewelke nogal wijd uit elkaar staan. Maar goed, indien het zo zou geweest zijn zou ik waarschijnlijk het tegenovergestelde zeggen. Jullie kennen me al, ik moet steeds moeilijk doen. Ik wil toch met een positief punt eindigen (ééntje extra): ik hou erg van de ledmetertjes, die zeer leesbaar zijn, zelfs in het donker. Bij sommige equalizers ontbreken die, en dat vind ik jammer. Dank u wel aan Apex, om deze mooie en leesbare ledmeter te integreren.

KLANK

Ik spreek in dit geval eigenlijk liever over het niet aanwezig zijn van klank, want dat is net wat we van zo’n apparaat verlangen: vergeten dat hij er is. Het is duidelijk dat deze equalizer met glans slaagt in het vervullen van zijn taken. De aanwezige functies zijn erg nuttig en de correcties zijn makkelijk uit te voeren. Elke equalizer heeft een vaste ‘Q’, ongeacht de hoeveelheid versterking of verzwakking. Ter herinnering, de factor ‘Q’ is de bandbreedte van de filter. Hoe hoger de Q, hoe smaller de bandbreedte. Een grafische equalizer beoordeel je op z’n efficiëntie, en de Apex vervult z’n taak wonderwel. Zo merken we op, samen met de robuuste constructie, dat we niet met budgetmateriaal te maken hebben. Ook al beweert Apex dat het hier om een instapmodel gaat, eigenlijk betreft het hier serieus materiaal, dat zie je en dat hoor je ook. Blijkbaar heeft de term ‘instapmodel’ dus niet dezelfde betekenis voor iedereen. Hier krijg je alvast mee dat er geen ruis aanwezig is, dat de correcties natuurlijk klinken, en dat de werking eenvoudig en intuïtief is. Wat wil je nog meer weten? De prijs natuurlijk!

BUDGET

816 euro (bruto adviesprijs, exclusief btw), dat is de prijs van de dBQzero. Ja, ik hoor sommigen onder jullie al: ‘Wat? Da’s toch geen instapprijs meer!’ Je kan kiezen: ofwel zoek je serieus materiaal en aanvaard je de prijs die je ervoor moet neertellen, ofwel blijf je in de speelgoedafdeling zoeken. Ik ben geen voorstander van het aanschaffen van budgetmateriaal, ook al moet ik dan meer ophoesten. Jammer genoeg staat ‘budgetmateriaal’ vaak gelijk aan ‘rommel’. Dit is echter niet het geval bij Apex: zelfs bij de instapmodellen worden professionele eisen gerespecteerd. Met serieus materiaal krijg je meer voldoening en maak je sneller vordering, terwijl je met ‘low cost’ vaak alleen maar desillusies en frustraties tegemoet gaat. De prijs die voor deze Apex gevraagd wordt, is absoluut correct, rekening houdend met de kwaliteit.

BESLUIT

Dit is dus wat Apex onder ‘instapmodel’ verstaat. Sommige andere constructeurs zouden hier inspiratie kunnen opdoen, want wat zij aanbieden onder de noemer ‘professionele kwaliteit’, kan niet op tegen het model dat ik hier mocht testen. Ok, ondanks de inspanningen die geleverd werden op het vlak van de prijs, vraagt de constructeur toch een bedrag dat voor velen onder jullie als ‘aardig’ zal beschouwd worden. Maar we bevinden ons hier duidelijk in de professionele categorie. Apex heeft de doos niet vol gedrukt met het opschrift ‘PRO’. Ze deden nog beter: een echt werkpaard bieden dat vele jaren dienst zal bewijzen, en dat voor een prijs die toch binnen redelijke proporties valt. PA-firma’s en professionals zullen dit zeker weten te waarderen.

Geluid